Obszar Warowny Śląsk

Korzystając z pięknej jesiennej pogody w samym środku zimy w styczniu i lutym zwiedzaliśmy umocnienia Obszaru Warownego Śląsk. Rozciąga się on na odcinku kilkudziesięciu kilometrów od miejscowości Przeczyce na północy po miejscowość Wyry na południu. Była to linia umocnień stałych i polowych dodatkowo uzupełniona szeregiem obiektów towarzyszących lub zabezpieczających. Budowa trwała od roku 1933, przerwana wybuchem wojny wskutek czego Obszar Warowny Śląsk nie był w pełni ukończony. Dziś stanowi wyjątkowy w skali kraju zabytek polskiej myśli fortyfikacyjnej z okresu międzywojennego. Głównym celem naszej wyprawy był punkt oporu 'Bobrowniki", przez który w niedalekiej przyszłości ma przebiegać droga szybkiego ruchu. Kolejnymi obiektami na szlaku naszej wędrówki były schrony należące do samodzielnej grupy bojowej "Kłodnica" i punktu oporu "Szyb Artura".

Punkt oporu "Bobrowniki" położony w zakolu rzeki Brynicy jest jednym z najciekawszych na całym Obszarze Warownym Śląsk. Wzniesiony w pierwszym okresie budowy ma wiele charakterystycznych dla tego etapu cech konstrukcyjnych, zbudowany na grzbiecie i stokach wzgórza 310 dzięki czemu obrona miała zapewniony dobry wgląd w przedpole. Fortyfikacje te składały się oprócz umocnień stałych z mocno rozbudowanych przeszkód ziemnych i linii okopów. Umocnienia te, od frontu, rozbudowane były w dwie - trzy linie. Na skrzydłach jedna linia przebiegała u stóp wzgórza, druga na skraju stoku i szczytu. Na płaskim szczycie rozmieszczono ciągi okopów i rowów łącznikowych. Komunikację uzupełniały utwardzone drogi. Jego jądrem są dwa tradytory artyleryjskie strzelające w kierunku północnym i południowym. Są one konstrukcyjnie zbliżone do siebie, różnią się detalami. Są to jedyne obiekty na Śląsku, w których konstrukcję podporządkowano artylerii, ckm-y natomiast pełnią rolę pomocniczą. Od frontu pozycji położone są łukiem cztery obiekty, każdy z nich posiada półkopułę pancerną ckm. W połowie płaszczyzny grzbietu wzgórza znajduje się niewielki, wykopowy schron bojowy z półkopułą pancerną czterostrzelnicową oraz nieco cofnięty względem niego mały schron obserwacyjny ze standartową kopułą obserwacyjną. W środkowej i tylnej części pozycji umieszczono w wykopie schrony bierne pełniące rolę magazynów amunicji. Na północnym i południowym stoku wzgórza położone są schrony broni maszynowej przeznaczone do ognia czołowego. Fortyfikacje dopełniały obiekty pozorne i pozorno-bojowe. Na wschodnim stoku wzgórza znajduje się piętrowy budynek koszarowy z przybudowanymi doń schronami bojowymi  uzbrojonymi w ckm-y.

Samodzielna grupa bojowa "Kłodnica" powstała na wzg.291 niedaleko miejscowości Kłodnica, przy drodze między Rudą Kochłowice a Halembą. Taktycznie należała do sektora "Radoszowy" i stanowiła jednocześnie odcinek łącznikowy z p.o. "Szyb Artura". Głównym zadaniem była osłona dróg prowadzących przez Kochłowice i Radoszowy do Katowic oraz osłona rejonu przemysłowego przed ewentualnym uderzeniem oskrzydlającym. Schrony powstały w 1937 roku, a prace wyposażeniowe trwały aż do wybuchu wojny. W skład grupy wchodzi pięć obiektów: cztery duże schrony bojowe wyposażone w kopuły i półkopułę pancerną, obiektu pozornego. Całe wzgórze pocięte jest dobrze zachowanymi okopami, polowymi stanowiskami artylerii i moździerzy. 

Punkt oporu "Szyb Artura" jest drugim w kolejności rejonem umocnionym jaki zaczęto budować na Śląsku. Dlatego pierwsze siedem obiektów wybudowanych na przełomie 1934/35 roku niewiele różni się od schronów budowanych w Dąbrówce Wielkiej. Są to budowle jednoizbowe z przelotnią stanowiącą ukrycie dla żołnierzy z pobliskich okopów. W latach 1935/36 wybudowano koło wartowni magazyn amunicji a w dalszej kolejności koszary wraz ze schronami bojowymi. Kolejny etap rozbudowy umocnień przypada na lata 1937/38 kiedy to powstają schrony przekształcające odcinek Kochłowice praktycznie w jednolitą linię obrony. W p.o. "Szyb Artura" powstały więc kolejne cztery ciężkie schrony, w tym aż trzy dla armaty p.panc. oraz zagęszczające obronę obiekty pozorne i pozorno - bojowe.