II Piknik Forteczny - Zbrosławice.

4 lipca na zaproszenie Stowarzyszenia na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium” wybraliśmy się na II Piknik Forteczny w Zbrosławicach. Jeden ze schronów bojowych niemieckiej linii fortyfikacji z 1939 r. - tzw. Pozycji Górnośląskiej, zlokalizowany w Zbrosławicach koło Tarnowskich Gór, jest od ponad roku poddawany zabiegom renowacyjnym w celu stworzenia w nim ekspozycji poświęconej fortyfikacjom oraz historii wojskowości. Obiekt został odmalowany i przystosowany do zwiedzania, a piknik forteczny miał pokazać rezultat prac renowacyjnych.

Umocnienia na tym terenie powstały tuż przed wybuchem II wojny światowej. Do września 1939 roku wzdłuż granicy z Polską przecinającej uprzemysłowiony rejon Górnego Śląska powstało zaledwie dwadzieścia sześć schronów bojowych. Ufortyfikowano odcinek długości ponad 45 km, od miejscowości Miedary w okolicy Tarnowskich Gór do Plichowic. Szkielet pozycji stanowiły samodzielne grupy schronów lub krótkie odcinki umocnień stałych, ryglujące ważne drogi i linie kolejowe. Większość wybudowano „parami” - jeden obiekt przeznaczony dla armaty przeciwpancernej i karabinów maszynowych, drugi – sonderwerk, wyposażony w dwie kopuły obserwacyjno - bojowe. Fortyfikacje na tym obszarze nie zostały jednak całkowicie wykończone, nie osadzono większości z planowanych kopuł pancernych i ani jednej płyty pancernej dla armaty ppanc. Wnętrza schronów też nie zostały w pełni wyposażone. Po wojnie przyjęto dla tej linii fortyfikacji nazwę „Oberschlessien - Stellung”, czyli Pozycja Górnośląska. Umocnienia te stworzone w ramach przygotowań do wojny miały na celu nie tylko udział w ewentualnych działaniach wojennych, lecz także propagandowe oddziaływanie na stronę polską i zniechęcenie jej do działań zaczepnych. Pozycja obronna Zbrosławice - Miedary położona jest na zachód od Tarnowskich Gór. Składa się z 9 schronów bojowych 5 typów (R116, R111, R107, R106 i schronu typu specjalnego). Zadaniem odcinka było ryglowanie komunikacji na szosie Tarnowskie Góry - Pyskowice. Z pośród wybudowanych obiektów tylko jeden został wyposażony w kopułę pancerną, pozostałe znajdowały się w różnych stadiach budowy. Jesienią 1944 roku w okolicach Zbrosławic wytyczono pozycje ryglową b2 i nieukończone schrony bojowe włączono w jej strukturę. Wykonano także linie umocnień polowych składających się z "kochbunkrów" i schronów drewniano - ziemnych.

Schron w Zbrosławicach, główny bohater II Pikniku Fortecznego to Regelbau 116a, miał ryglować drogę Tarnowskie Góry - Gliwice i niedaleką linię kolejową. Przeznaczony dla armaty przeciwpancernej, dwóch ckm-ów i dwóch rkm-ów. Nie zamontowano w nim kopuły obserwacyjno - bojowej, a w zamurowanym miejscu, w którym miała zostać osadzona, pozostawiono otwór na peryskop. Schronem opiekuje się Stowarzyszenie „Pro Fortalicium”, które w remont obiektu i  rekonstrukcję wyposażenia włożyło naprawdę imponującą pracę. W latach 90. miała tu swoją siedzibę firma budowlana i ślady tego – chociaż są sukcesywnie usuwane – widać do dziś. Przewodnikiem po schronie był ubrany w niemiecki mundur majora Waldemar Sykosz, opowiadał m.in. o historii, uzbrojeniu i wyposażeniu, o tym jak wyglądało życie załogi schronu w wojennych warunkach, który w porównaniu z naszym Regelbau 668 w Rudawie jest ogromny. Zwiedzaniu odremontowanej 116-tki towarzyszyły pokazy pojazdów wojskowych, prezentacje śląskich grup rekonstrukcji historycznej – oprócz Niemców – Rosjanie, Amerykanie i Polacy, jak też dla każdego cos miłego - czyli stoisko z militarnymi gadżetami.